Beek, een geval apart?
Hoe is Beek de Tweede Wereldoorlog doorgekomen? Was Beek een doorsnee Limburgs dorp, inwisselbaar voor elk ander, of was het een geval apart?

Voor de grote meerderheid van de 8000 inwoners van de toenmalige gemeenten Beek en Spaubeek ging het leven na 10 mei 1940 gewoon verder. Ook na de bevrijding was de samenleving weinig veranderd. De meerderheid bleef trouw de katholieke kerk bezoeken, op de (van naam veranderde) katholieke partij stemmen, werken in de landbouw, de kleine industrie en de kolenwinning en uit overtuiging contributie betalen aan de katholieke standsorganisaties.

Na afloop van de oorlog was er veel gebeurd. Er waren doden te betreuren en huizen vernield. Maar toch: de oorlog was voor de meerderheid niet meer dan een rimpel in de geschiedenis. Na de oorlog herinnerde men zich misschien nog meer de leuke momenten: gekke situaties in de schuilkelders, plagerijen van de Mof, die verzet werden genoemd, en vooral een spannende maar niet al te gewelddadige bevrijding.

De eerste vijf jaren na de oorlog kenden ook hun problemen. Er heerste werkeloosheid, mede omdat een aantal bedrijven in de oorlog waren verwoest. De wederopbouw verliep moeizaam door gebrek aan geld en aan bouwmaterialen. Het dagelijks leven was zwaar, omdat veel producten nog op de bon waren, en omdat veel jongemannen werden opgeroepen voor harde en gevaarlijke militaire dienst in de opstandige kolonie Nederlands-Indië. Dit alles was echter niet anders dan overal elders in Nederland.

Enkele groepen vormden een uitzondering op het algemene beeld. Voor dezen was de oorlog een catastrofe geweest, een bedreiging van het bestaan en een absolute breuk tussen verleden en toekomst. Als er al een toekomst was. Dit geldt voor de vervolgden om hun “ras”, de joden en de zigeuners. Het geldt op een andere manier ook voor een – niet zo kleine – groep mensen, die om welke reden dan ook ervoor gekozen hadden of ertoe gedwongen waren, de bezetter actief te steunen: de in Beek wonende (Rijks-)duitsers, de leden van de N.S.B., en de vrijwilligers voor de Waffen-SS.

Johann 'Tata' Franz
amerikanen_bevrijding_3
De Amerikaanse bevrijders zijn gearriveerd in Beek
(Bron: Heemkundevereniging Beek)