De April-Mei staking van 1943
De hoogtepunten van het verzet tegen het nationaalsocialisme in Nederland waren drie grote stakingen: de Februaristaking in 1941 als protest tegen de anti-joodse maatregelen, de April-Mei staking tegen de hernieuwde krijgsgevangenschap in 1943, en de Spoorwegstaking in september 1944.

Voor Limburg had de April-Mei staking de grootste gevolgen. Op 29 april 1943 beval generaal Friedrich Christiansen, de opperbevelhebber van de Wehrmacht in Nederland, alle 300.000 voormalige Nederlandse militairen die hadden gevochten in de meidagen van 1940, zich opnieuw te melden als krijgsgevangenen. Zij zouden worden ingezet als arbeiders in de Duitse oorlogsindustrie. Als protest tegen deze maatregel braken overal spontane stakingen uit, vooral in de oostelijke provincies en in de Limburgse mijnindustrie. De voor de energievoorziening vitale kolenproductie daalde in twee dagen tot enkele procenten van het normale peil.

Om de staking te breken voerde Hanns Rauter, de hoogste baas van de SS en de politie, het politiestandrecht in. Stakers konden na een summiere rechtspraak door de politie direct worden geëxecuteerd. Dat gebeurde ook daadwerkelijk op 2 mei. In Arcen bij Venlo werden tien stakers doodgeschoten, onder wie drie mijnwerkers. De stakingen hielden op, maar dat gebeurde niet snel genoeg naar de zin van de Duitsers.

Daarom voerde de Duitse Ordnungspolizei in de mijnstreek een razzia uit, waarbij 140 mijnwerkers werden opgepakt. Op 4 mei werd tegen tien van hen, waaronder vier uit Beek (Winus Meyers, Chris Peters, Funs Kusters & Harie Lemmens), het doodvonnis uitgesproken. De tien gingen in gevangeniskleding naar de dodencel. Toen als gevolg van deze terreur de volgende dag alle arbeiders weer op hun werk verschenen, werd op 20 mei het vonnis omgezet in vijftien jaar strafkamp. Zij werden naar concentratiekamp Vught gebracht, en vandaar enkele dagen later naar de kampen Dachau en Natzweiler.

De vier jongens uit Beek overleefden de kampen, in tegenstelling tot enkele stakers uit andere delen van Limburg.

Luisterverhaal - Vier mijnwerkers in een dodencel
De 4 teruggekeerde mijnwerkers werden feestelijk ontvangen.
(Bron: Wat Baek ós bud, nr. 17: Een voetnoot bij de Wereldgeschiedenis. Beeks tijdens de Tweede Wereldoorlog.)