Bandkeramische huizen
De boerderijen die de Bandkeramiekers bouwden zijn de eerste echte huizen die ooit in Nederland zijn gebouwd. De jagers-verzamelaars hadden weliswaar ook tenten, maar dat waren tijdelijke onderkomens die ze constant opbouwden en afbraken tijdens hun trektochten door het landschap. De boerderijen van de Bandkeramiekers waren daarentegen de eerste permanente huizen, die vele jaren in gebruik bleven.
Kitty Jansen van Museum het Domein vertelt over Bandkeramische huizen.
Archeologen hebben vastgesteld dat er in de Bandkeramische tijd 3 verschillende typen Bandkeramische huizen bestonden:

  • Type 1a en 1b. Wetenschappelijke naam: Grossbau. Noord-westgedeelte: vrijwel altijd met planken afgezet; middengedeelte: hoogstwaarschijnlijk woongedeelte, mogelijk werkruimte; zuid-oostgedeelte: vaak dubbel aantal staanders ivm voorraadzolder
  • Type 2. Wetenschappelijke naam: Bau. Noord-westgedeelte: vrijwel altijd met planken afgezet; middengedeelte: hoogstwaarschijnlijk woongedeelte, mogelijk werkruimte
  • Type 3. Wetenschappelijke naam: Kleinbau. Middengedeelte: hoogstwaarschijnlijk woongedeelte, mogelijk werkruimte

Sommige archeologen denken dat de verschillende groottes van de huizen wijzen op sociale hiërarchie. Type 1, het grootste zou in dat geval mogelijk het huis van de hoofdman kunnen zijn, of een mannenhuis. Het zuid-oostelijke deel van het huis had altijd dubbele staanders. Die waren nodig om de landbouwvoorraad – die op een vliering lag opgeslagen – te beschermen.

De huizen uit de oude bandkeramische periode worden gekenmerkt door een Y-vormige plaatsing van de centrale palen van het middendeel.
Reconstructie van een Bandkeramische boerderij.
Copyright: Mosasaurusfilm