Het ontstaan van de Duitse Orde
De Duitse Orde werd in 1190 opgericht door kooplieden uit Bremen en Lübeck tijdens de belegering van de havenstad Akko (in Noord-Israël) tijdens de Derde Kruistocht. Het doel van de orde was om (gewonde) kruisvaarders uit het Duitse Rijk te verzorgen in een hospitaal. Een hospitaal was vroeger zowel een gasthuis als ziekenhuis.

Na de verovering van Akko bouwde de orde er een hospitaal, een kapel en enkele huizen. De stichting trok vooral Duitstaligen aan en kreeg de steun van hertog Frederik VI von Zwaben (een zoon van de tijdens de Derde kruistocht overleden keizer Frederik Barbararossa) en zijn opvolgers. In 1198 werd het hospitaalbroederschap omgevormd tot een kruisridderorde, in navolging van de Tempeliers en Johannieters.

De officiële Latijnse naam van de orde luidde ’Ordo fratrum hospitalis Sancae Mariae Theutonicorum Ierosolimitanorum’ (de Orde van de broeders van het hospitaal van de Heilige Maria der Duiters in Jerusalem), maar dat werd al snel kortweg ‘Duitse Orde’.

Nieuwe broeders die als ridder of priester tot de Orde toetraden waren met name afkomstig uit het Duitse Rijk. Vandaar dus ook de naam ‘Duitse Orde’. Deze nieuwe leden moesten overigens – ondanks dat de orde was gesticht door kooplieden – allemaal van hoogadellijke afkomst zijn.

De belangrijkste reden om een ‘Duitse’ Orde op te richten was omdat de 2 andere grote ordes – de Tempeliers en Johannieters – Franstalig waren, een taal die vele Duitsers niet beheersten. Bovendien hadden Duitse ridders – in hun beleving – de boot grotendeels gemist tijdens de eerste twee kruistochten, toen Vlaamse, Franse en Italiaanse ridders de hoofdrol hadden gespeeld. Zowel in de strijd als erna bij het verdelen van de buit.

De Duitse orde streefde 3 doelen na:
  1. Gewapende strijd: de kruistochten van Christendom tegen heidenen en ketters, eerst in het Heilige Land, later ook in Noord-Europa.
  2. Ziekenzorg en zielzorg: ook hier eerst in het Heilige Land, later ook in Noord-Europa
  3. Handel en landbouw: als middel om de Orde van de benodigde inkomsten te voorzien.

De leden van de Duitse Orde zijn herkenbaar door een zwart kruis op een witte achtergrond. Vandaar ook waren deze ridders ‘kruisridders’: ze namen ‘het kruis op’ en naaiden het op hun witte mantels. In latere eeuwen werd het zwart kruis op wit niet veel meer gedragen. In plaats daarvan vroeg men een hals- of borstkruis gedragen op de mode van de tijd.
Het kruis van de Duitse Orde
De bekende Duitse dichter Tannhäuser in de kledij van de Duitse Orde