Landcommanderij Alden Biesen. Acht eeuwen Europese geschiedenis in het land van Rijn en Maas. Johan Fleerackers et al., 1988.
De landcommanderij Biesen
De landcommanderij Biesen werd in 1220 aan de Duitse Orde geschonken door graaf Arnold III van Loon en zijn zus Mechtildis van Are, die abdis was in het klooster van Munsterbilzen. Ze schonken aan de orde een ‘kapel te Biesen met al haar rechten en aanhorigheden’, gelegen te Rijken (nu in de Belgisch-Limburgse gemeente Bilzen). De kapel was een bedevaartsoord voor Mariadevotie.

Rondom de kapel verrezen mettertijd verschillende gebouwen, zoals een versterkte burcht en een gasthuis voor pelgrims. Ook verwierf de landcommanderij in de loop der eeuwen aanzienlijke goederen, heerlijkheden en bijbehorende bezettingen in het omringende gebied (in Nederlands en Belgisch-Limburg en Duitsland).

Waarschijnlijk verruilde de orde rond 1360 de onveilige en vochtig gelegen Biesen voor een nieuwe residentie binnen de stadsmuren van Maastricht. Deze vestiging kreeg de naam ‘Nieuwe Biesen’ en zou zo’n 2 eeuwen lang de residentie van de landcommandeur zijn.

In de 17de eeuw keerde de orde weer terug naar hun oude burcht, die inmiddels bekend stond als ‘Alden (= Oude) Biesen’. De vervallen commanderij werd verbouwd tot een goed verdedigbare met water omgeven kloosterburcht. Tot het einde van de 18de eeuw zouden de opeenvolgende landcommandeurs blijven aan- en verbouwen aan het complex.

In 1794 dreven de oprukkende Fransen de ridders en priesters van Alden Biesen op de vlucht. Het complex werd verbeurd verklaard en in 1797 op een publieke veiling gekocht door de toenmalige Hasseltse burgemeester Guillaume Claes.

In de daaropvolgende 2 eeuwen takelde het complex behoorlijk af omdat de opeenvolgende eigenaren niet de middelen hadden om het complex te beheren en onderhouden. In maart 1971 maakte een uitslaande schoorsteenbrand de schade nog erger.

De Belgische staat en provincie Belgisch-Limburg kochten het complex daarna op en restaureerden het. Tegenwoordig is het een internationaal cultureel centrum, met onder andere een permanent museum over de voormalige landcommanderij.
Bezoektip
logo_aldenbiesen

Alden Biesen vanuit de lucht.

Copyright: H. Timmerman / www.alden-biesen.be


De Landcommanderij (Alden) Biesen rond 1700. Getekend door Romeyn de Hooghe.

Bron: Archief van de Ridderlijke Duitsche Orde, Balije van Utrecht.