In het wapen van Beek herinnert het zwarte kruis op een witte achtergrond (achter de leeuw) nog aan de belangrijke rol die de Duitse Orde hier eeuwenlang speelde.
19de en 20ste eeuw
Jozef Antoon Thomas Coenen was de laatste Beekse pastoor die word benoemd door de Duitse Orde. Hij was pastoor van 1796 tot 1822. Daarna benoemde het bisdom de Beekse pastoors.

De Beekse pastoors bleven tot halverwege de 19de eeuw gebruik maken van de Oude Pastorie als hun woning. In 1850 wordt er naast de St. Martinuskerk een nieuwe pastorie gebouwd. Daarvan is nu enkel nog de kelder over, die ligt onder de voortuin van de huidige pastorie.

Omstreeks 1860 verkocht de Beekse parochie de Oude Pastorie aan de familie Crombag. Deze familie was rond dezelfde tijd een (inmiddels verdwenen) nieuwe boerderij aan het bouwen aan de overzijde van de straat (waar nu De Haamen ligt). Vanaf dat moment is niet helemaal duidelijk wat er precies is gebeurd. Kocht de familie Crombag het gebouw omdat dit nog bruikbaar was of kochten ze een ruïneus gebouw dat vooral van waarde was vanwege de omliggende grond? We weten het niet. Misschien hebben ze wel bouwmateriaal van de Oude Pastorie hergebruikt in hun nieuwe boerderij.

Ook de gebeurtenissen tussen ca. 1860 en 1900 zijn onduidelijk. Is het gebouw gaandeweg vervallen tot ruïne of in één keer gesloopt. Hoe dan ook, rond 1900 was van de Oude Pastorie enkel nog de zuidwestelijke vleugel van de voormalige U-vorm over. Dit was het deel dat tot begin 2016 decennialang bekend stond als de ‘Oude Pastorie’ en door de familie Crombag werd gebruikt voor agrarische doeleinden.

Uit recent bouwhistorisch onderzoek is gebleken dat een deel van deze vleugel nog teruggaat tot de 17de eeuw (of zelfs daarvoor) en dat de kopse gevel (met de gevelsteen) nog dateert uit eind 1781. De rest is 19de en 20ste eeuws. In deze vleugel bevindt zich nog een stookplaats met haardsteentjes uit de 17de eeuw, die versierd zijn met bloemen en acanthusbladeren.

In de recente herbestemming en verbouwing van de oude pastorie (voorjaar 2016) is de oude vleugel gerestaureerd en opgenomen in de nieuwbouw. Ook de voormalige gracht, die waarschijnlijk eind 19de/begin 20ste eeuw werd gedempt – is opnieuw uitgegraven.

Tenslotte is het nog goed om te melden dat de Oude Pastorie een rijksmonument is. Het is onder nummer 8756 ingeschreven in het monumentenregister. De redengevende omschrijving luidt: „In een weiland tegenover hsnr 4, de zogenaamde Oude Pastorie. Bakstenen gebouw van twee vleugels haaks op elkaar; gevelsteen 1781; om het gebouw sporen van omgrachting, overblijfsel van de voormalige Vroenhof, zetel der heerlijkheid”.
Een winterse impressie van de Oude Pastorie door de Limburgse schilder Ton Vranken.

Copyright: Ton Vranken


De Oude Pastorie zoals die er uit begin 2016 nog uit zag.

Bron: Beeldbank Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed